Vragen? Bel 06 – 160 749 53 of mail mij info@jarnoduursma.nl

Vragen? Bel of mail mij

Dit artikel is geschreven door Jarno Duursma. Meer weten? Abonneer je dan op zijn AI-nieuwsbrief. De populairste Nederlandse AI-nieuwsbrief op Substack!

1. Agents worden collega’s

Pro-actief: Ik vertel al jarenlang over de Digitale Collega: een systeem waarmee je samenwerkt, dat jouw werkzaamheden kent en taken kan overnemen. Maar de manier waarop zulke systemen werken, wordt steeds proactiever. Ze gaan zelf op zoek naar werk en doen suggesties. Ze zien jouw werk liggen: een factuur die een tijdje blijft hangen, of een klant van wie je al twee weken niks hebt gehoord. Agents werken steeds proactiever en steeds meer op de achtergrond. Agents worden steeds meer ambient uiteindelijk. Denk aan OpenAI Dots, Meta Muse, Grokbot, Claude Duet en vergelijkbaar. Privé en op het werk. Surveillance op het werk neemt dus ook toe.

Computer use wordt steeds volwassener. In het begin was het nog een gimmick: de AI-agent kan je computer bedienen: in een aparte browser scrollen, klikken, lezen en typen. Inmiddels krijgt het een steeds robuustere en volwassenere vorm. Over niet al te lange tijd kunnen agents ook foutloos en zonder problemen websites en softwareprogramma’s gebruiken. Alles wat jij op een scherm kunt, kan de agent van je overnemen. Het uitvoeren van werk kan dus ook aan de voorkant (agents werken meer aan de ‘achterkant’ zogezegd) tegen een fractie van de kosten. Dat gaat leiden tot hele grote stappen in efficiëntie, maar ook tot volledig nieuwe verdienmodellen.

BYOA: Steeds meer professionals trainen hun eigen agent chief-of-staff: een systeem dat jouw werkwijze, werkzaamheden en voorkeuren kent, een goed georganiseerd geheugen heeft, de context snapt van wat je aan het doen bent en beschikt over een bibliotheek aan persoonlijke “skills” (uitgebreide prompts / gepersonaliseerde automatiseringen).

Wat vroeger bring your own device was, wordt nu bring your own agent.

Zoals sommige mensen nu heel graag hun eigen laptop gebruiken op het werk, zo nemen steeds meer mensen hun eigen agent mee. Hierover gaat in 2027 discussie ontstaan op de werkvloer. Wat is wenselijk, wat is oneerlijke concurrentie en wat mag volgens de wet?

ps: Bij een sollicitatie in de toekomst zullen HR-professionals vaker vragen welke agents je hebt gebouwd en minder vaak naar je CV kijken.

Agents gaan vooraf vergaderen. Voordat jij met je vier collega’s aan jullie Teams-meeting begint, hebben jullie individuele agents de stukken al gelezen, de inbox gecontroleerd, cijfers vergeleken en veel punten onderling afgestemd. In jullie Teams-overleg krijgen jullie een lijst met de punten waarover ze het onderling eens zijn geworden én zijn er drie punten waarover de agents het niet eens werden en waarover jullie nog moeten vergaderen.

3. Zicht houden: de nieuwe managementlaag

Agentmanager: Maar hoe houd je als organisatie zicht op wat de agents doen? Gaat het wel goed, wat kosten ze, maken ze geen fouten en waar vormen ze mogelijk een cyberrisico? In ieder bedrijf wordt agentmanager een standaardfunctie, met een bijbehorend agentregister. Daarin staat welke agents er op dit moment draaien en welke taken ze uitvoeren. Ook staat erin welk budget beschikbaar is gesteld, welke bevoegdheden ze hebben, wat de doelstelling is, wie de eigenaar is, wie eindverantwoordelijk is en waar eventuele cyberrisico’s zitten.

Exception handler: Sommige functies veranderen compleet in die van exception handler: iemand die kijkt naar uitzonderingen op de regel en naar complexe zaken. Agents doen namelijk de makkelijke taken.

Uitholling ligt daarbij op de loer: er komt minder diversiteit in taken, maar ook neemt de intensiteit van het werk toe.

Middenmanagement: Coördinatie, rapportage en planning zijn taken die agents ontzettend goed kunnen uitvoeren. Je zult daardoor zien dat het middenmanagement steeds verder krimpt.

Senior medewerkers: Een paar jaar geleden werd er soms nog kritisch en meewarig gekeken naar 50-plussers. In dit nieuwe tijdperk zijn zij juist ongelooflijk waardevol, vanwege hun impliciete kennis, ervaring, intuïtie en domeinexpertise. Hun waarde als controleur, validator, supervisor en uitzonderingsspecialist wordt ontzettend groot. Junioren zullen in sommige sectoren daarentegen de komende jaren steeds meer moeite hebben om een baan te krijgen. Hun werk wordt gedaan door AI.

Handmatig werk: Kantoren voeren voor kenniswerkers time-slots in, waarop professionals het werk weer zélf handmatig moeten doen. Vliegtuigpiloten moeten om dezelfde reden periodiek verplicht handmatig vliegen. Dit doen ze om hun vaardigheden op peil te houden.

Je kunt immers wel gebruikmaken van de volledig zelfrijdende auto. Maar wanneer de technologie stopt, een fout maakt of van je wordt afgesneden, moet je het stuur zelf ook letterlijk weer in handen kunnen nemen.

3. De economie van de kleine aantallen

Geen steekproeven: In veel branches en sectoren vindt onderzoek nu nog steekproefsgewijs plaats. Dankzij agents kan straks een hele database, een compleet onderzoek, voor de volle 100 procent worden gedaan.

Kwaliteit: Kleine bedrijven en zzp’ers krijgen in de toekomst een hoogwaardige accountant, jurist en eigen belastingadviseur. Wat nu nog is weggelegd voor grote corporates, wordt straks door AI beschikbaar voor het MKB.

Het eerste agentsysteem dat goed in staat is om oplichting te detecteren, kan commercieel heel succesvol worden. Een agent betaalt nu immers nog vrolijk een nepfactuur als die maar het juiste format heeft

Grote aantallen klein werk: Sommige werkzaamheden zijn nu niet rendabel als je er een mens van vlees en bloed op zou zetten. Die worden straks uitgevoerd door AI-software en daardoor wel rendabel. Denk aan het controleren van kleine contracten: zijn daar bijvoorbeeld wel de volumekortingen of andere klantvoordelen op toegepast? Hetzelfde geldt voor het uitzoeken van subsidieregelingen van de gemeente, de provincie of de Europese Unie. Agents maken dat rendabel.

Verdwijnen stille inkomsten: De andere kant van de medaille is dat voor grotere organisaties sommige stille inkomstenbronnen verdwijnen. Denk aan abonnementen die niet worden opgezegd omdat het maar om een paar tientjes per maand gaat. Of aan kleine verzekeringen en compensatie die de klant niet opvraagt. Sportscholen, telecombedrijven en verzekeraars verdienen geld aan het feit dat mensen voor een paar tientjes “de moeite niet nemen” van het wijzigen of annuleren. Dat is voorbij. AI-software gaat dit regelen, en daarmee verdwijnt voor sommige bedrijven de passieve inkomstenstroom.

4. Markten, waarden en verdienmodellen kantelen

Task-complete: Nu is uurtje-factuurtje nog normaal, maar het kantelt naar betalen voor een bepaalde uitkomst of een bepaald resultaat. Je betaalt voor task complete.

AI-native nichebedrijven zijn nu nog start-ups, maar worden de “grote kleine bedrijven” van de toekomst. Denk aan een audit-firma met 12 mensen en 2000 klanten, of een “groot” advocatenkantoor dat over een paar jaar werkt met 40 developers en 60 advocaten, voor de helft van het huidige tarief. Gevestigde partijen die niks doen met AI worden opgekocht of bloeden dood.

Agent-first-websites: Marketing richt zich steeds meer op agents. Die hebben niks met emoties, maar wel met gestructureerde data, goede reviews, tekst in Json, schema.org of andere vormen die voor mensen moeilijk te consumeren zijn. Zeker voor aankopen onder bijvoorbeeld 100 euro zullen we aankopen uitbesteden. Als het misgaat, is de schade immers niet reusachtig groot.

Aansprakelijkheid: Wie unieke data, klantrelaties of een fysieke infrastructuur heeft, heeft een verdienmodel voor de toekomst. Dat is inmiddels glashelder. Maar wat veel mensen niet weten, is dat aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid een heel belangrijk product van de toekomst worden. Wie garant wil staan voor aansprakelijkheid in AI-gedreven processen, boort een waanzinnig grote commerciële opportunity aan. Wie alleen maar kennis verkoopt, is mogelijk een verliezer. Een mens van vlees en bloed die met een handtekening de verantwoordelijkheid op zich neemt, is in sommige gevallen het duurste en waardevolste onderdeel van een dienst.

5. Kennis en lock-in

Verzamelen: Bedrijven zetten een spurt in om kennis expliciet te maken die nu nog in de hoofden van medewerkers zit. Denk aan interviews (door agents gedaan!), spraak-naar-tekst devices die mensen bij zich dragen, transcripties van vergaderingen en gesprekken bij het koffieapparaat, en de analyse van bestaande data. Een skillbibliotheek met bedrijfsspecifieke prompts is bittere noodzaak om competitief te blijven.

Lock-in: Tegelijk raken bedrijven wel steeds meer in een totale lock-in. Ieder aspect van het bedrijf is dan immers met AI gemaakt: de workflow, de automatisering en de verificatie.