Geen toegang. Dat is zorgelijk.
Blokkade Fable 5
Afgelopen nacht maakte Anthropic bekend dat de Amerikaanse regering de toegang tot Fable 5 en Mythos 5, de allernieuwste en krachtigste AI-modellen van het bedrijf, voor alle buitenlandse staatsburgers heeft verboden.
“By any foreign national, whether inside or outside the United States.”
Wij kunnen deze modellen dus niet meer gebruiken. Anthropic is het weliswaar oneens met de maatregel, maar moet gehoorzamen. Ook buitenlandse medewerkers van Anthropic die in de Verenigde Staten wonen en werken, werden uitgesloten.
Cybersecurityrisico’s, zegt Washington. Who knows. Voor het kernidee maakt het niet veel uit. Anthropic heeft de toegang voor iedereen uitgezet in een soort kill-switch. Dat dát kan, is dus reden tot zorg.
Ik zeg het al zo lang: AI-software is niet alleen technologie, maar ook geopolitieke, militaire en economische kracht. De blokkade is misschien tijdelijk, maar het signaal is helder. Buitenlandse klanten hebben geen gegarandeerd recht op de krachtigste Amerikaanse AI-softwaremodellen. Wij in Europa krijgen toegang zolang het past binnen Amerikaanse regels en belangen. En we zijn allang geen vrienden meer met de Amerikanen, natuurlijk.
Europa heeft geen vergelijkbaar model, en we hebben onvoldoende eigen rekenkracht en infrastructuur. We hebben geen kracht om terug te duwen. America holds all the cards.
Timing
De timing van deze blokkade is bijna absurd.
Ik was gisteravond begonnen aan deze nieuwsbrief op basis van twee essays die deze week zijn verschenen. Die slaan inhoudelijk beide een homerun, om maar even in Amerikaanse termen te blijven.
Rutger Bregman schrijft in zijn artikel An Inconvenient Truth About AI dat veel journalisten, academici en progressieve denkers kunstmatige intelligentie blijven onderschatten. Zij kijken vooral naar de fouten, de hallucinaties, de mislukte pilots en het energieverbruik. Dat zijn overigens allemaal terechte punten.
Maar volgens Bregman ligt de focus te veel op die zorgen, waardoor men niet serieus kijkt naar de snelheid waarmee AI verbetert en naar de enorme geopolitieke, economische en militaire kracht die kunstmatige intelligentie aan het worden is.
Bregman trekt de parallel met klimaatontkenning. Eerst werd gezegd dat het niet bestond. Daarna dat het wel bestond, maar snel zou stoppen. Daarna dat het niet zou stoppen, maar dat het allemaal wel zou meevallen. Enzovoort.
Ik zie vaak een vergelijkbaar patroon. Kenniswerkers die zeggen dat AI-systemen enkel papegaaien zijn. Slechte woordvoorspellers. Ze zijn blijven hangen in 2023.
Aan ongelooflijk veel mensen gaat voorbij dat AI-systemen in staat zijn om autonoom complexe taken uit te voeren. Razendsnel goede code te schrijven. En dat de kwaliteit van AI-software heel snel veel beter wordt. Het duurt niet lang meer voordat AI-softwaresystemen de volgende generatie AI-softwaresystemen bouwen. Wake up.
Bregman zegt dat Europa zich gevaarlijk weinig voorbereidt op een ontwikkeling die zelfs in een gematigd scenario ingrijpend voor ons wordt.
Europa 2031
Het tweede grote essay van deze week, Europe 2031, borduurt daarop voort. Ook dit essay is een waarschuwend toekomstbeeld. Het laat zien wat er kan gebeuren wanneer Europa te traag, te voorzichtig of te versnipperd reageert op AI.
Ook dat scenario maakt mij zenuwachtig. Want hier rollen we volgens mij naartoe.
Het essay beschrijft heel goed dat AI een machtsfactor is. Wie de beste AI-modellen, chips, datacenters, infrastructuur en talent bezit, heeft straks veel economische, militaire en politieke macht.
AI is, en wordt, ongelooflijk belangrijk voor onze economische voorspoed, wetenschappelijke ontwikkeling, cyberveiligheid, economische groei en het in stand houden van de welvaartsstaat. Eigenlijk de kurk waar we als samenleving op drijven.
De onderlaag van het essay is dat Europa AI te veel behandelt als een beleidsdossier, terwijl Amerika en China het behandelen als een economische, militaire en geopolitieke race met winnaars en verliezers.
Europa wil regels maken om controle te houden, maar die regels kun je niet handhaven op het moment dat je afhankelijk bent van buitenlandse partijen. AI-soevereiniteit zit dus niet alleen in regels en mooie woorden, maar in de materiële macht van energie, chips, talent, geld, infrastructuur en datacenters.
De blokkade van Fable 5 door de Amerikaanse regering is de hamerslag. De bevestiging. En sluit dus perfect aan bij beide essays.
Valkuil 1 en 2
Het wrange is dat we in Europa de afgelopen maanden enorm druk zijn met loskomen van Microsoft, M365, Amazon en andere Amerikaanse clouddiensten en officepakketten. We maken ons druk om DigiD.
Daarmee proberen we de fouten uit onze geschiedenis te repareren, maar tegelijkertijd bereiden we ons onvoldoende voor op de AI-toekomst. We proberen uit de ene kuil te klimmen, terwijl we bezig zijn in de volgende kuil te vallen.
Conclusie
Europa moet actief aan de slag. We moeten onze eigen alternatieven en onderhandelingsmacht creëren. Niet alleen op papier, maar vooral in de fysieke wereld. Europa moet investeren in datacenters, computerkracht, energie, chips en AI-bedrijven. Grote investeringen. Snelle vergunningen. Minder versnippering tussen landen.
The game is on.
Wat ik met deze nieuwsbrief, mijn andere publicaties en tijdens mijn keynotes probeer te doen, is de mindset veranderen. AI gaat niet meer weg. En het gaat waanzinnig belangrijk worden. Je kunt het je bijna niet voorstellen. Economisch, geopolitiek, militair, voor het behoud van onze welvaartsstaat, het garanderen van onze cyberveiligheid, het ontwikkelen van onze wetenschap en het beschermen van Europese democratische waarden.
Want als we straks enorm afhankelijk zijn van Amerika, hebben we ook geen bewegingsvrijheid en kracht meer om onze eigen normen en waarden te verdedigen.
Ik ben echt niet blind voor de nadelen van AI. Maar wanneer Europa je lief is, denk dan na over wat jij kunt doen. Lees bijvoorbeeld het artikel van Rutger Bregman en Europe 2031. Stuur ze door in je netwerk. Deel ze op sociale media. Ken je iemand met politieke of journalistieke slagkracht? Stuur deze nieuwsbrief door.
En neem een abonnement op het Europese Mistral. Dat hoef je van mij niet eens dagelijks te gebruiken, maar wanneer Europa je lief is: put your money where your mouth is.
