Wat is NFT?

NFT is een manier om eigenaarschap te koppelen aan digitale objecten. Alles wat digitaal is wordt daarmee een soort onvervangbaar digitaal kunstwerk. Dat leidt tot interessante, wonderlijke ontwikkelingen. Waarom betaalt iemand 69 miljoen dollar voor een ‘digitaal plaatje’?

Over de auteur: Jarno Duursma is technologie-expert, auteur en spreker op het gebied van digitale technologie. Maker van de ‘Listening to the future’ tech-podcast en regelmatig te zien en te horen in de landelijke media.

Hoe de NFT-hype ontstond

De hype rondom NFT bestaat al veel langer, maar op 11 maart 2021 was de gekte compleet. Kunstenaar Beeple verkocht via veilinghuis Christie’s zijn digitale verzamelwerk “Everydays: the First 5000 Days” voor de lieve som van 69 miljoen dollar. Een NFT-kunstwerk waar de artiest meer dan 13 jaar aan heeft gewerkt. Het is het eerste NFT-werk dat werd verkocht door een traditioneel veilinghuis. Een week later werd de allereerste tweet van Twitter-oprichter Jack Dorsey is als NFT verkocht voor ruim 2,9 miljoen dollar. (Zie mijn bijdrage in het NOS achtuurjournaal).

Fantastisch om te zien dat concepten nu werkelijkheid worden, waarover jaren geleden alleen nog maar werd geschreven en nagedacht. Het allereerste Nederlandstalige boek over Bitcoin blockchain, dat ik schreef, verscheen in 2016. Met name digitaal eigenaarschap, digitale schaarste en crypto-verzamelobjecten waren toen nog vooral theoretische concepten. Intussen zijn ze al ingehaald door de dagelijkse praktijk.

CryptoKitties

In 2017 waren de CryptoKitties een van de eerste NFT-projecten die veel aandacht kregen. Het is een spel dat gebouwd is op basis van de Ethereum-blockchain, waarmee spelers virtuele katten kunnen verzamelen, fokken en uitwisselen. Het waren de “Pokémon kaarten van het Bitcoin tijdperk”, volgens Wired Magazine. En dat was een enorm succes; Ik was erover verbaasd dat het spel de Ethereum-blockchain had overbelast vanwege grote belangstelling en deelname.

In 2018 haalden bedrijven investeringen binnen via cryptocurrencies, met behulp van ICO’s: de ‘Initial Coin Offerings’. Vrijwel al deze projecten zijn afgeblazen of bleken uiteindelijk een scam, waarna investeerders achterbleven met waardeloze tokens. Is dat nu weer het geval met NFT?

Wat is NFT?

Een NFT is een Non-Fungible Token: een niet-inwisselbaar, onvervangbaar eigendomscertificaat. Dit certificaat kun je digitaal creëren en koppelen aan een digitaal object zoals een afbeelding en koppelen aan een blockchain. Hierdoor kun je bewijzen dat het digitale object jouw eigendom is. Door dit certificaat te maken, creëer je eigenaarschap. Het certificaat bewaar je in een digitale portemonnee. Een NFT is je eigen, unieke bewijs van authenticiteit.

Met behulp van NFT-technologie kan iemand zich opeens een tweet ‘toe-eigenen’, of een afbeelding of een video. En wanneer er sprake is van bezit, dan er ook schaarste ontstaan door de economische wet van vraag en aanbod. Technisch was het altijd een enorme uitdaging om schaarste in het digitale domein te creëren. In de digitale wereld kun je immers met het grootste gemak zaken kopiëren, vermenigvuldigen en delen. NFT-technologie verandert dat echter ingrijpend en creëert dus een nieuw waardesysteem.

Je kunt een NFT maken van alles wat digitaal is. Denk aan een opname van liedjes, foto’s, filmpjes, Twitterberichten, artikelen, TikTok video’s, aankopen in computerspellen, professionele video’s en soundtracks. NFT’s worden nu nog meestal gebruikt voor verzamelobjecten en digitale kunst. Er zijn verschillende NFT-marktplaatsen, zoals OpenSea, Rarible en Nifty Gateway.

Crypto-currency en crypto-art

NFT wordt vaak in verband gebracht met crypto-currency, maar het heeft met bijvoorbeeld de eigenschappen van een Bitcoin niet veel te maken. Een Bitcoin is juist wél onderling inwisselbaar en vervangbaar. Het is immers wenselijk en noodzakelijk voor valuta dat er een vrije uitwisseling mogelijk is tussen munten, digitaal of niet. Kort gezegd: of ik nou Bitcoin nummer 856354 of Bitcoin 976453 in mijn bezit heb, dat verandert niks aan de waarde ervan. Bij een NFT is dat anders. Een NFT kan een dure digitale basketbalvideo zijn, een video van de verbranding van een Banksy schilderij, een relatief waardeloze digitale tekening of het eerste twitterbericht ter wereld. NFT’s zijn dus verschillend. Een CryptoPunk plaatje kun je niet omwisselen voor een CryptoKitties plaatje.

Een NFT kopen

Wanneer je een afbeelding wilt verkopen op een virtuele NFT-marktplaats, gebeuren er op de achtergrond allerlei activiteiten. Stel: ik wil een digitaal kunstwerk verkopen.

Allereerst maak ik dan een account aan op een marktplaats, bijvoorbeeld Mintable. Daar upload ik mijn afbeelding. Ook voeg ik op de website metadata aan de afbeelding toe. Dat zijn gegevens die bijvoorbeeld beschrijven hoe de afbeelding er uitziet, hoe dat plaatje tot stand is gekomen, waar het plaatje staat en wat het bijbehorende verhaal is. Eigenlijk kun je de metadata van een NFT-token beschouwen als het bordje dat in een museum naast een schilderij hangt.

Vervolgens wordt dit ‘mapje’ met data tezamen verpakt in een zogenaamde ‘hash’. Het ‘hashen’ van de data betekent dat je het mapje met een wiskundige formule cryptografisch omzet naar een gecodeerde versie, oftewel een reeks van unieke cijfers en letters. Vervolgens koppel je nog daar je eigen digitale handtekening aan die gebaseerd op een door jou gekozen wachtwoord.

Deze gegevens worden gecombineerd en vervolgens opgeslagen op alle computers die zijn aangesloten op een blockchain netwerk, bijvoorbeeld Ethereum of Flow. Zo’n blockchain werkt als een gedeeld grootboek, een permanent openbaar register waar iedereen in kan kijken, maar niemand iets in kan veranderen. Je kunt in een blockchain database dus ook makkelijk zien wie allemaal eigenaar is geweest van een NFT-token; alle historische eigendomsgegevens staan in de database. Na het plaatsen is de NFT ‘gemint’ en maakt het deel uit van de blockchaindatabase

Om de NFT op een blockchain te mogen plaatsen, betaal je trouwens wel een beetje netwerkvergoeding, genaamd GAS. Dat betaal je vanuit je digitale portemonnee. In die digitale portemonnee kun je ook je NFT’s bewaren.

Technisch gezien is een NFT een toewijzing van economisch eigenaarschap van een bepaald product aan een bepaalde rekening in het blockchain-grootboek. Door deze technische stappen krijgt de afbeelding een certificaat van authenticiteit, dat vervolgens niet meer kan worden gewijzigd of gewist. Er zijn verschillende standaarden voor het creëren en uitgeven van NFT’s. De meest gebruikte is ERC-721, een standaard, een blauwdruk, op de Ethereum blockchain. Ook partijen als Eos, Tron en NEO hebben hun eigen NFT-tokenstandaarden uitgebracht.

 

“NFTs Will Make You an Artist The Same Way Instagram Made You an Influencer”

-GaryVee

Voorbeelden van NFT

Het meest aansprekende NFT-voorbeeld van is het geval van het NFT-kunstwerk van Beeple van 69 miljoen dollar, waarmee dit artikel begon. Kunstenaars over de hele wereld begrijpen daardoor steeds beter dat het mogelijk is kunstwerken via NFT-technologie te verkopen aan een publiek dat bereid is daarvoor te betalen.

Verder zijn er nog andere bekende NFT-objecten als de CryptoPunks plaatjes. Daarvan zijn slechts 10.000 unieke CryptoPunks NFT-afbeeldingen gemaakt. Elk exemplaar werd algoritmisch gegenereerd door middel van computercode, waardoor geen enkel exemplaar op een ander lijkt. De prijs van sommige Cryptopunks loopt inmiddels in de (tien)duizenden euro’s.

Koop een stukje video

Inmiddels kun je bij NBA Topshots eigenaar worden van een NFT van een uniek stukje videomateriaal van hoogtepunten uit NBA-wedstrijden. Op deze manier koop je dus een specifiek en uniek stukje video uit de basketbalgeschiedenis. Een NBA Top Shotvideo van basketballer Ja Morant staat op dit moment bijvoorbeeld te koop voor 240.000 dollar.

Er zijn ook verschillende virtual reality-werelden zoals CryptoVoxels, Axie Infinity en Decentraland. NFT’s vertegenwoordigen in het laatstgenoemde spel percelen land in verschillende districten van de virtuele wereld. Spelers kunnen die stukken land verkopen, exploiteren of ruilen.

 

‘NFT’s are a Digital Renaissance’

– Coindesk

 

 

Waarde en NFT

Mensen hebben altijd al emotionele en esthetische waarde toegekend aan fysieke goederen, zoals schilderijen, auto’s en horloges. Ze zijn bereid daar veel geld voor te neer te leggen. Maar digitale objecten hadden tot nu toe niet dezelfde waarde, omdat ze nooit uniek waren. Ze konden immers gemakkelijk worden gedupliceerd, gekopieerd, gereproduceerd zodat ze ieders (en daardoor niemands) ‘bezit’ werden.

NFT’s creëren nu de mogelijkheid om eigenaarschap te verbinden aan digitale objecten. De mogelijkheid om eigenaarschap van de ene persoon over te dragen op de andere én zo waarde te creëren. Dat zou een game changer kunnen zijn: tot voor kort was er immers geen instrument tegen het oneindig vermenigvuldigen van digitale objecten tegen verwaarloosbare kosten. (ps: lees nog wel even over de ‘uitdagingen’ waar NFT-technologie mee te maken heeft).

Waardebepaling van NFT

Bij een discussie over NFT kom je al snel uit bij de vervolgvraag: Wat is waarde? Wat is de waarde van een plectrum dat je hebt gevangen bij een concert van Harry Styles? Wat is de waarde van een voetbalplaatje? Wat is de waarde van een Flippo? Wat is de waarde van de beroemde ‘Charlie bit my finger’-video? De waarde van een object wordt zelden bepaald door een object zelf. Het is wat mensen eraan toekennen die het waardevol vinden en ervoor willen neerleggen. Een schilderij van Picasso is vrijwel waardeloos als je alleen naar hout, verf en canvas kijkt. Daarentegen is de prijs die het object krijgt vanuit een gedeelde culturele overtuiging enorm hoog.

Ik zou veel geld over hebben om de NFT-eigenaar te zijn van de enige video-opname van het eerste vliegtuig dat zich in het WTC in New York boorde op 11 september 2001. De historische waarde ervan is fors en dus ook de financiële waarde. Belangrijke tweets, video’s, GIFs en audio-opnames worden met NFT-technologie het nieuwe digitale vastgoed. Net zoals domeinnamen op internet en social media gebruikersnamen dat nu ook al zijn.

 

NFT Verzamelaarswaarde

Dat is wat de NFT-ontwikkeling dus zo razend interessant maakt. Alles wat op het internet staat, kan nu kunst zijn of iets met verzamelaarswaarde. Iets wat eerder waardeloos leek, omdat het oneindig te reproduceren was, kan nu waarde krijgen door de combinatie van NFT-technologie, marktplaatstechnologie, culturele overtuiging en fandom. Dit laatste aspect gaat dan vooral over een groep fans met een sterke onderlinge subcultuur.

Stel: je bent ontwerper en hebt een paar jaar geleden een grappig cartoonpersonage bedacht: Nyancat. Vervolgens wordt dit grappige karakter opgepikt en honderden miljoenen keren bekeken en gedeeld op internet. Wat is er gebeurd? Je hebt per ongeluk een meme gecreëerd. Misschien leuk om aan je vrienden te laten zien en erover te vertellen op een verjaardag, zonder dat het enige financiële waarde had. Maar dat is opeens veranderd. De Nyancat meme werd recent verkocht op een NFT-veiling voor 600.000 dollar. Memes blijken dus creaties met waarde, net als kunstwerken.

Ben je een persoon die onbedoeld ooit een virale video op TikTok heeft gecreëerd? Ook dat vertegenwoordigt nu misschien financiële waarde. Ben je een bekende artiest die nog een demoversie van een liedje op de plank heeft liggen? Heb je ooit als zelfstandig popjournalist zangeres Adele geïnterviewd toen ze nog relatief onbekend was? Met NFT creëert dat waarde.

Kopers van NFT-producten

Mensen kopen NFT vanuit twee verschillende motieven: gevoel en verstand. Gevoel zie je voornamelijk bij mensen die emotie of passie ervaren bij een bepaalde voetbalclub, artiest, muzikant, beroemdheid, online cultuur of community. Ze willen voor een klein stukje deel uitmaken van het grotere geheel waarvan ze fan zijn.

Hun werkelijkheid wordt voor een gedeelte gekleurd door een sterke onderlinge subcultuur. Zij willen deze subcultuur ondersteunen. Deze groep koopt ook een NFT-product omdat ze bijvoorbeeld de artiest, de maker financieel willen ondersteunen. Ze willen het mogelijk maken dat de artiest zijn of haar werk kan blijven doen.

We moeten overigens ook niet onderschatten dat een gedeelte van de NFT-kopers een NFT-werk aanschaft voor de ’bragging rights’. De mogelijkheid om op te scheppen over het NFT-eigendom richting familie, vrienden, peergroup en social media followers. De tweede doelgroep koopt vooral uit rationele overwegingen: om er geld aan te verdienen. Ze zien het als een vorm van beleggen of speculeren, in de verwachting dat wat ze kopen in de toekomst meer waard gaat worden.

De waarde van een NFT object

In dat opzicht is de waarde van NFT vergelijkbaar met de traditionele kunst- en veilinghandel. Net zoals je in de kunstwereld een stukje kunstgeschiedenis of esthetische schoonheid in de vorm van een object koopt of verkoopt, gebeurt dat nu ook op het internet. Met de koop van het Beeple schilderij werd de maker tegelijkertijd eigenaar van een fraaie creatie als van een stukje waardevolle internetgeschiedenis.

De waarde van een object kan ook hoog zijn als gevolg van de herkomst, ontstaansgeschiedenis en chronologie van dat specifieke object. En het maakt natuurlijk veel uit of het object daadwerkelijk schaars is. Is het een enkel, uniek exemplaar? Of zijn er 50 genummerde exemplaren van gemaakt, zoals we kennen van een zeefdruk? Ook dat kan met NFT-technologie. Wat natuurlijk ook belangrijk is voor de financiële waarde is de reputatie en populariteit van de maker, als artiest, beroemdheid of online community.

 

‘NFT’s creëren een nieuw waardesysteem voor op het internet’

– Dimitri de Jonghe

 

Tegenwaarde van NFT

Wat kríj́g je eigenlijk als je een NFT koopt, bijvoorbeeld van een afbeelding? Dat is een goede vraag. Het meest simpele antwoord in technische zin is dat je een plek in de blockchaindatabase krijgt waarin staat dat jij de economische eigenaar bent van dat NFT-product.

Juridisch ben je overigens niet vanzelfsprekend de eigenaar van de afbeelding: het is geen eigendomscertificaat van volledige eigendom. Mits je dat bijvoorbeeld niet expliciet regelt, ligt het copyright (auteursrecht) nog steeds bij de maker van de afbeelding. Net zoals je niet de eigenaar van een liedje bent wanneer je een cd koopt, ben je nu ook niet automatisch de eigenaar van de afbeelding. Je mag de afbeelding dus ook niet reproduceren en te koop aanbieden op je website. De rechten blijven nog steeds bij de artiest. Je mag de afbeelding wel reproduceren “voor eigen studie, oefening of gebruik” -conform art. 16b-c .van de Nederlandse Auteurswet-.

NFT-Screenshots

Wel krijg je met de koop van deze afbeelding impliciet de toestemming van de maker om deze NFT door te verkopen. Al is het dan bijvoorbeeld wel weer verboden om twintig keer een screenshot te maken van je bewijs van eigenaarschap en deze screenshots te koop aan te bieden als NFT.

Technisch is het overigens wel mogelijk de verkoop of beschikkingsrecht uit te breiden met daadwerkelijk eigenaarschap, royalty’s, intellectueel eigendom of andere zaken die waarde vertegenwoordigen. Al deze zaken moeten dan echter wel worden opgenomen en expliciet geprogrammeerd in het slimme contract. Een slim contract is een computerprogramma dat de regels die je met elkaar afspreekt controleert en vervolgens autonoom en decentraal uitvoert. In het slimme contract leg je dus afspraken vast; je stelt bijvoorbeeld de regels op om betalingen te automatiseren of iets in termijnen automatisch terug te laten betalen

Nog even een voetnoot: Wat een interessant gegeven; wanneer een digitaal certificaat van authenticiteit wél waardevol is, maar het oneindig reproduceerbare kunstwerk zelf níet. Het roept vragen op over wat “kunst”, “waarde”, “eigenaarschap” en “authenticiteit” eigenlijk betekenen in de digitale wereld.

 

Slimme contracten

Middels slimme contracten kun je dus meer zaken regelen, denk aan afspraken rondom royalty’s en intellectueel eigendom. Slimme contracten maken het technisch ook mogelijk een bepaald percentage van de verkoopsom uit te keren wanneer het object opnieuw van eigenaar verwisselt. Technisch is het zo te programmeren dat iedere nieuwe koper 10% van de opbrengst afdraagt aan de originele maker, schepper. Anno 2021 kan het dus zo zijn dat een kunstenaar ’s ochtends in zijn inbox kijkt en ziet dat hij een paar duizend euro heeft verdiend aan de secondaire verkoop van zijn werk.

Aanvullende NFT-techniek maakt het ook mogelijk dat 100 mensen tegelijkertijd een verschillend stukje kopen van een NFT-product: het zogenaamde fractioneel eigendom. Zoiets gebeurde bijvoorbeeld bij de aankoop van een Cyberpunk NFT afbeelding. Dat delen van de kosten wordt gedaan omdat een enkele afbeelding op dit moment voor velen gewoon te duur is om zelfstandig te kopen. Samen met anderen lukt dat wel.

Kunstenaar Sara Ludy heeft bijvoorbeeld in een slim contract laten vastleggen dat bij de verkoop van haar digitale kunst 35% van de opbrengst gaat naar galerie Bitforms geheten en dat dat geld gelijkwaardig verdeeld moet worden onder de vier medewerkers.

Populariteit van NFT

De NFT-ontwikkeling is nu (2021) populair geworden. Waarom niet eerder? Het bestaat toch al veel langer? Er zijn verschillende factoren te noemen.

Bekendheid met de crypto-wereld
In tegenstelling tot vier jaar geleden waren nog maar weinig mensen bekend met cryptocurrencies. Dat is inmiddels enorm veranderd. Veel meer mensen zijn bekend met Bitcoin, Ethereum, digitale portemonnees en crypto-beurzen. Het gebruiksgemak is ook flink toegenomen.

FOMO: Fear of Missing out
Ook FOMO speelt natuurlijk een grote rol in de nieuwe ontstane populariteit. Er is iets gaande: een buzz. Er wordt een nieuw stukje internetgeschiedenis gecreëerd op dit moment. Het staat in de krant, het komt op de televisie en is zichtbaar op sociale media. Dat zorgt voor angst om de boot te missen en met lege handen te staan. Wie er op tijd bij was met bijvoorbeeld de Bitcoin, is nu spekkoper. Wie te laat was, vangt achter het net.

Cryptogeld uitgeven

Veel cryptocurrency-liefhebbers zijn de afgelopen maanden schatrijk geworden door de explosieve stijging van de cryptomunten.  Sommigen van hen willen dit ‘nieuwe geld’ besteden aan een nieuw fenomeen in hun eigen cryptowereld: NFT’s. Sommigen uit affiniteit met deze online cultuur, anderen hopen hetzelfde crypto-trucje nog eens te herhalen.

Geld verdienen in de coronacrisis
Sinds de pandemie zijn we vaker online en ontdekken veel internetsurfers en nieuwkomers nieuwe en interessante manieren om geld te verdienen. NFT kun je hierbij zien als een combinatie van online gokken en daytrading. De rente bij de traditionele bank staat laag, dus NFT-speculatie is een goed alternatief.

 

 

‘There is no doubt that NFT will play a pivotal role in bringing the digital and physical worlds closer to one another than they have ever been before.’

– nonfungible.com

 

Toekomstige use cases

De ontwikkeling van NFT-technologie staat nog maar aan het begin. Het is echter een trend die zich steeds verder zal uitvergroten. Wat sowieso staat te gebeuren is dat beroemdheden, artiesten, muzikanten, bedrijven de waarde van hun creaties gaan omzetten naar NFT’s. En dat geldt ook voor anderen die een belangrijke rol hebben vervuld of gaan vervullen in de wereld van kunst, cultuur, sport, reclame of showbizz.

Coca-cola

Coca-cola zou bijvoorbeeld een unieke digitale reeks van modern ontworpen flessen kunnen gaan creëren. Mogelijk kun je deze objecten kopen op een NFT-marktplaats, winnen in een loterij of verdienen via een online spel.

H&M

In de toekomst zou H&M je niet alleen een rode broek kunnen verkopen die je in de reële wereld draag, maar ook een digitaal exemplaar van dezelfde rode broek dat je ’s avonds dan weer online kunt dragen als Fortnite speelt. Mits je bijvoorbeeld een bepaald niveau van vaardigheid hebt bereikt in dat spel.

Shawn Mendes

Je bent bij een concert geweest van Shawn Mendes? Een NFT-koppeling maakt van je toegangsticket gelijk een verzamelobject.

Topshots

De basketbalkaarten die je als NFT hebt gekocht in Topshots, kunnen op een later moment in een virtueel spel gebruikt worden, net zoals Pokémon kaarten nu ook in een fysiek spel gebruikt kunnen worden. Door met deze kaarten te spelen kun je ze meer waard laten worden.

Bands

Bands brengen NFT’s uit voor ‘speciale releases’ van hun albums, of voor live-show backstage passen, front-row seats, golden tickets voor een meet-and-greet, of NFT’s voor exclusieve audiovisuele kunst. Of ze kunnen een paar seconden ‘airtime’ in een toekomstige documentaire verkopen als NFT aan fans.

Voetballers

Een beroemde voetballer kan 5 NFT’s maken van 5 dagdelen waarin hij een voetbal-clinic geeft aan kleine groepjes fans. Of juist besluiten dat er slechts een dagdeel per seizoen een clinic is, om het meer exclusief te maken.

YouTubers

YouTubers zouden een NFT kunnen maken van delen van hun dagelijkse vlog. Voor fans is het leuk om daarvan eigenaar te zijn, maar je kunt in het slimme contract ook laten opnemen dat de betreffende persoon 10% krijgt van de advertentiewinst die hoort bij de video. De fan wordt dan als het ware aandeelhouder in deze video. De financiële waarde dat dit NFT-aandeel vertegenwoordigt kan vervolgens in de echte wereld weer een prima onderpand zijn voor een lening in dollars of euro’s.

Influencers

Bekende influencers kunnen een NFT maken van een video die ze samen opnemen en de opbrengsten daarvan automatisch doorsturen naar de wallet van een goede doelenstichting.

Een scenario is ook mogelijk waarbij de NFT-marktplaatsen van nu de YouTube en Spotify worden van de toekomst. Waar je content kunt luisteren en kijken en dus tegelijkertijd NFT’s kunt kopen.

 

Uitdagingen NFT

Omdat dit technologische NFT-landschap nog zo jong en pril is, zijn er problemen die nog opgelost moeten worden.

Verificatie

Het allereerste vraagstuk betreft de verificatie van eigenaarschap. Hoe weet je zeker dat een afbeelding of video werkelijk van de persoon is die hem aanbiedt op een NFT-marktplaats? Het is nu immers niet moeilijk een afbeelding te stelen van een kunstenaar en deze aan te bieden op een marktplaats. De kans op ontdekking is zeer klein, zeker wanneer de kunstenaar minder bekend is. De marktplaatsen staan dus voor de uitdaging om fraude en diefstal tegen te gaan. Bij marktplaats Super Rare moet je als artiest bijvoorbeeld eerst een aanvraag indienen om te worden toegelaten in hun officiële netwerk voordat je op het platform kunt beginnen met verkopen.

Witwaspraktijken

Ook zijn NFT’s geschikt voor witwaspraktijken. Stel dat iemand een ton aan contanten heeft om wit te wassen, dan zou hij een NFT kunnen creëren en die voor datzelfde bedrag terug kunnen kopen met een anonieme portemonnee, en het zou dat verkregen bedrag kunnen rechtvaardigen.

Afhankelijkheid

Ook moeten bedrijven en creatieven nadenken in hoeverre ze in de toekomst afhankelijk willen worden van de bestaande NFT-marktplaatsen, in de verkoop van hun producten én in opbouw van hun fanbase. Een verschijnsel zoals je nu ziet bij online warenhuizen als Bol.com of Amazon.com.

Marktplaatsen bieden traffic naar een digitaal product omdat ze gebruik maken van het ‘netwerk-effect’. En dat verkeer, die belangstelling wil je natuurlijk graag hebben; zodat uiteindelijk zoveel mogelijk mensen gaan bieden op je product. Ook bieden NFT-marktplaatsen gebruikersgemak voor koper en verkoper. Moeilijke technische tussenstappen worden makkelijk gemaakt. Marktplaatsen als middlemen.

Hackers, corruptie, oplichterij

Een ander probleem dat nog moet worden getackeld is het waterdicht houden van de hele NFT-keten, de infrastructuur. Zeker nu de bedragen van de NFT extreem stijgen, worden dit soort bedrijven vatbaarder voor hackers, interne individuele corruptie, opzettelijke oplichterij, technisch falen en menselijke fouten. Besluit een oprichter van een NFT-bedrijf met zijn tas vol Ethereum munten naar het strand van Verweggistan te vertrekken? Dan ben je alles kwijt. Blijkt een digitale kunstenaar gegevens verkeerd te hebben opgeslagen op zijn website en vergeet hij zijn domeinregistratie te betalen? Of vernieuwt hij zijn website waardoor de URL met jouw afbeelding verdwijnt? Dan ben je waarschijnlijk ook alles kwijt.

Deze vragen en risico’s kennen we trouwens ook al uit de gewone cryptomarkt. Soms zijn deze angsten terecht, soms niet.

Oudgedienden weten nog hoe ‘The DAO’ werd gehackt als gevolg van kwetsbaarheden in zijn code en hoe het netwerk uiteindelijk werd opgesplitst in twee blockchains: Ethereum en Ethereum Classic. In 2017 verloor het bedrijf Parity meer dan 150.000 ETH (ruwweg 30 miljoen dollar op dat moment) aan een hacker die misbruik maakte van een kwetsbaarheid in de software wallet.

Aan de andere kant: Coinbase is momenteel de grootste cryptocurrency online beurs in de Verenigde Staten. Velen hebben daar hun bitcoin geparkeerd. Ze zijn dus technisch ook niet de eigenaar van hun bitcoin. Ook daar geldt hetzelfde als bij NFT: ‘If its not your wallet then it’s not your coins’. En toch is ondanks dit risico is Coinbase supergroot. Het bedrijf krijgt vertrouwen van de klant. Niemand verwacht dat het bedrijf plots stopt en de makers met de noorderzon vertrekken. Uiteindelijk is het waarschijnlijk dat er een aantal betrouwbare NFT-marktplaatsen de regie in handen zullen hebben in het NFT-domein.

Tot die tijd is het opletten geblazen met wat je koopt, wie dat te koop aanbiedt, of deze persoon wel de eigenaar is, de stabiliteit van de marktplaats waar je het koopt en hoe goed de site wordt onderhouden waar de afbeelding, video of MP3 gehost staat.

Op lange termijn zul je trouwens waarschijnlijk de mogelijkheid krijgen om je NFT collectie (dus zowel het token als de daadwerkelijke afbeelding of video) onafhankelijk te bezitten en verhandelen op decentrale marktplaatsen.

Kunstmatige rijkdom

Een ander probleem is dat de mogelijkheid bestaat dat de vraag naar NFT’s kunstmatig word opgedreven door bijvoorbeeld bevriende financiers, waardoor publiciteit ontstaat. Deze publiciteit drijft dan vervolgens weer de prijs op omdat potentiële kopers onterecht denken dat er blijkbaar veel vraag vanuit de markt is en de NFT waardevol is. Digitaal is deze vorm van fraude makkelijker te organiseren dan in de traditionele, fysieke wereld.

Geen sancties of loket

Tot slot bestaat er het grote probleem dat je op dit moment geen sancties kunt uitvoeren wanneer een artiest nalatig is, of bij andere juridische geschillen. Er is nog geen regelgeving en ook nog geen jurisprudentie. Er is geen loket waar je naartoe kunt gaan als je geen royalty’s ontvangt terwijl je daar wel recht op hebt.

Conclusie over NFT

NFT-technologie zou van een afstand beschouwd kunnen worden als een opleving voor de digitale kunsten, maar het is meer dan dat. NFT-technologie is een manier om eigenaarschap te kunnen koppelen aan digitale objecten. Alles wat je kunt digitaliseren wordt daarmee een soort onvervangbaar digitaal kunstwerk.
Enthousiastelingen wijzen erop dat het met deze technologie mogelijk wordt om eigenaarschap naar het internet te brengen en daarmee ‘een nieuw waardesysteem voor op het internet’ te creëren. Dat is een uitzonderlijk interessante constatering met flink wat consequenties. Álles op het internet kan dan immers worden beschouwd als een onvervangbaar digitaal kunstwerk. Het hele NFT-ecosysteem dient dan echter wel nog volwassen te worden; er zijn nog voldoende uitdagingen.

We staan nog maar aan het begin van de explosie van NFT-mogelijkheden. Vast staat wel dat beroemdheden, artiesten, muzikanten en bedrijven de waarde van hun producten, diensten, creaties en (online) populariteit gaan omzetten naar NFT’s en daarmee dus financiële waarde gaan creëren.

Ondanks dat er nog problemen zijn die moeten worden getackeld en de kinderziektes nog zeker niet zijn verdwenen, zal er een hele nieuwe markt ontstaan waarin het hele stelsel van creatieven, bedrijven, speculanten, fans en bijbehorende online subculturen de zoete vruchten zullen plukken van digitale NFT-producten en bijbehorende winsten.

Nog een tip: koop geen NFT’s met geld wat je niet kunt missen, gebruik je gezond verstand en en: wanneer het te mooi lijkt om waar te zijn, dan is het dat ook. Er zijn instabiele bedrijven en slimme oplichters actief in de NFT-markt.

Opmerkingen, aanvullingen, ideeën? Neem dan contact met me op!

met hartelijke groet, Jarno

Bedankt voor meelezen en denken: Roel Boer (Litebit), Rutger van Zuidam (Odyssey.org), Dimitri De Jonghe (Keyko), Gert Gritter, Jetse Sprey (Versteeg Wigman Sprey Advocaten)

 

"Soms heb je geluk en komt heel toevallig een spreker op je pad die op een speelse wijze de nodige dynamiek in kan brengen bij je ICT-kwartaal meeting. Jarno heeft niet alleen op een leuke humoristische wijze de nieuwste IT-trends over het voetlicht gebracht maar ook de nodige discussies losgemaakt over de bright en dark sights van de steeds verdergaande automatisering. Hij is daarbij zelfs geslaagd om de koppeling te maken naar onze bedrijfsvoering en heeft op die manier bijgedragen aan een geslaagde middag."
Ben Vester
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
Ben Vester
"Aantrekkelijk, helder en gebalanceerd - zo zou ik Jarno Duursma’s lezing karakteriseren. Te vaak beloven trendwatchers vooral gouden bergen over de toekomst. Jarno Duursma spreekt inspirerend over toekomstige digitale trends, maar met de noodzakelijke kritische reflectie, en altijd met oog voor de mens."
Bennie Mols
Science & Technology journalist
Bennie Mols